Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, çünkü bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak hatayı önler zira gürültülü yerlerde hafif notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Kriter netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir ve notlar birbirini destekler. Tadım esnasında telefon kenarda durursa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama temiz başlar elbette bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak sıcaklığı artırır ve tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka sabit aydınlatma ve sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir hafif aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı gösterir böylece odak bölünmez ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır ve sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes yapmak gerekir öte yandan ondalık notlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan puandır, zira dengeli aromalar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış hattının eşit ilerlemesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin notalar erken belirir gerçekten ince çubuklarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma temposu de tadı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha serin akar ama aromalar sonradan açılır hem de bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar fakat şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken önce dar çaplıyı ardından kalını içmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan algılanır: dildeki tat ve burnun duyduğu koku oysa ikisi birbirini besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir soluk aromayı çok zengin gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net verir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa bırakır sert bir nefes de ince tonları siler. Güç dilde düşük fakat burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı de detay vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün arasında deneme yapacaksanız bu önlem daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir damak en güçlü notayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik buzlu sıvılar dili uyuşturur ve tat algısını azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha net görünür bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa olduğundan aroma dalgalanması daha dar bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü de kakao tonunu çabucak ortaya koyup sona erer çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli nefes önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat katmanı daralır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir yargı sunmaz yani her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ile zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar defalarca baştan keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk adı ve not deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre güçlü ahşap kokusu gibi bir kayıt tatmin edici olur. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de notaların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme göstermek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını net taşıyabilir mesela sert bir duman zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem notasını yüksek tutar üstelik ağır bir duman aromasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü lezzet sunabilir aksi hâl de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde aroma ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar ve keskin notalar öne geçer bu sebeple oda şartlarını de deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli havada ise çekiş tıkanır ve lezzet bastırılır ısı de yaprağın yanma hızını değiştiren başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur tadım günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki nem veya esinti olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar çok sertse kül düzeni bozulur.